„Blowen gaf me een lachkick”

Anita (14) groeit samen met een broer en een zusje –„Ik ben de middelste”– op in Friesland. „Mijn echte vader ken ik niet. Sinds mijn derde heb ik een stiefvader, die ik als mijn vader zie.”

Door verhuizingen van het gezin verandert ze een paar keer van woon- en schoolomgeving. In de periode dat ze in Leeuwarden woont, wordt ze regelmatig gepest. „Omdat ik anders was dan de rest. De anderen waren hiphoppers, ik ben hardcore.”

Ook thuis loopt het stroef. „Ik had vaak ruzie met mijn vader. Waar dat over ging? Over niks. Hij bedoelde dingen die hij zei vaak anders dan ik ze opvatte. Dan werd ik heel boos. Toen het een keer uit de land liep, hebben mijn ouders hulp gezocht.”

Anita wordt tien weken ter observatie opgenomen in kinder- en jeugdkliniek De Swing in Leeuwarden. „In die tijd ging ik niet naar school. Mijn klasgenoten schrokken toen ze het hoorden. Ze hadden het niet zien aankomen. Ik praatte niet veel over mijn problemen.”

Afscheid nemen van haar klas kan ze niet. „Op vrijdag kreeg ik bericht dat ik maandag naar De Swing moest. Daar kreeg ik een eigen kamer. Er waren ook een gezamenlijke woonruimte en een keuken. Het kantoor was van glas, zodat de mensen goed konden zien wat we deden. Aan het eind kreeg ik te horen dat ik ADHD en ODD (een ernstige concentratiestoornis, red.) heb.” Drie maanden dagbehandeling volgen. „Dat werkte niet goed. Ik kreeg niet de hulp die ik nodig had.”

In de periode dat ze weer thuis is, loopt ze na een ruzie weg. „Ik heb twee weken bij een vriendin gewoond. Door een ex-vriend was ik eerder al drugs gaan gebruiken. Wiet en speed. Dat werd erger toen ik bij mijn vriendin zat. Ik ging meer blowen. Dan kreeg ik een lachkick, was ik even vrolijk. Een joint was voor mij als een normale sigaret.”

Als Anita niet langer bij haar vriendin en haar moeder kan blijven, volgt een crisisopname in De Swing. Ze besluit te stoppen met drugsgebruik. „Daarna heb ik het niet meer gedaan.” Lukt dat zomaar? Anita knikt. „Ik gebruikte niet dagelijks. Er waren perioden van dagen of weken dat ik niet blowde. Dat maakte het stoppen gemakkelijker. Een poosje terug nam ik toch nog een keer een smoke van een joint, maar toen dacht ik meteen: Waar ben je mee bezig? Je bent er vanaf.”

Na de crisisopvang woont Anita een paar weken bij haar grootouders, totdat er plek voor haar is bij Jeugdhulp Friesland. Dat ze opnieuw naar een zorginstelling moet, vindt ze niet moeilijk. „Ik wist dat ik hulp nodig had en was blij dat ik hierheen kon.” Ze maakt deel uit van een behandelgroep met zes jongeren in Broeksterwoude en ziet de behandeling als een tussenstation. „Ik ga ervan uit dat ik later weer gewoon thuis kan wonen.”