De medische wetenschap is de afgelopen honderd jaar ingrijpend veranderd. Het principe van bloeddrukmeting, in 1905 ontwikkeld door de Russische vaatchirurg Nikolai Korotkov, bleef echter hetzelfde. De arts merkte geluiden op die anderen misten.
Nikolai Sergeievich Korotkov wordt op 13 februari 1874 geboren in het Russische Koersk. Zijn vader is handelaar. Over zijn jonge jaren is niet veel bekend. Hij doorloopt het gymnasium in zijn geboorteplaats, waarna hij zich op 19-jarige leeftijd inschrijft voor de studie geneeskunde aan de universiteit van Charkiv in Oekraïne. Twee jaar later maakt hij de overstap naar de universiteit van Moskou, waar hij in 1898 cum laude afstudeert. Voor zijn specialisatie wordt Korotkov coassistent bij professor Alexievich Bobroff, als chirurg verbonden aan de kliniek van de Moskovische universiteit.
Rond het jaar 1900 breekt in China de Bokseropstand uit en Korotkov krijgt verlof om in het Russische leger te dienen, dat strijd voert in het Verre Oosten. Hij is daar werkzaam als arts bij het Rode Kruis. Na die tijd ontvangt hij een onderscheiding in de Orde van St. Anna voor zijn „uitzonderlijke inspanningen om zieke en gewonde soldaten te helpen.”
Na terugkeer richt Korotkov zich weer op zijn medisch-wetenschappelijke carrière. Ene dr. Sergei Federov, die net hoogleraar chirurgie is geworden aan de Militaire Medische Academie in St.-Petersburg, nodigt Korotkov uit om zijn assistent te worden.
Tijdens de Russisch-Japanse oorlog (1904-1905) om de heerschappij over Korea en Mantsjoerije keert Korotkov terug naar het front. Dit keer krijgt hij als chirurg de leiding over de Rode Kruisafdeling in Harbin, Mantsjoerije. Hier ontwikkelt hij zijn interesse voor vaatchirurgie, een specialisme dat nog in de kinderschoenen staat, en begint hij met het beschrijven van ziektegevallen voor de doctoraalscriptie waar hij na terugkeer in St.-Petersburg -in april 1905- aan begint.
Klop
Toch is het niet zijn promotieonderzoek dat hem wereldberoemd maakt, maar de simpele en uiterst nauwkeurige methode voor bloeddrukmeting die hij ontwikkelt. Voor de beschrijving van de techniek heeft hij aan 281 woorden genoeg.
De patiënt heeft tijdens de meting een opblaasbaar manchet om de bovenarm. Vlak eronder, in de elleboogplooi, plaatst de arts een stethoscoop. Wanneer de manchet wordt opgepompt tot zo’n 140 millimeter kwikdruk (mmHg), drukt deze de aders en de slagaders dicht. Er is dan geen geluid waarneembaar in de bloedvaten. Laat de arts de manchet langzaam leeglopen, dan neemt de druk geleidelijk af.
Als eerste gaan de slagaders een beetje open, wat in de slagader een klopgeluid teweegbrengt. De waarde die de meter op dat moment aangeeft, is de bovendruk of de systolische druk. Het geluid, later Korotkovtonen genoemd, valt samen met de samentrekking van het hart dat het bloed de slagaders instuwt.
Zodra er geen geklop meer met de stethoscoop te horen is, stroomt het bloed weer onbelemmerd door de slagader. De onderdruk of diastolische druk is nu bereikt. Deze druk heerst op het moment dat de hartspier zich ontspant en de kamers zich vullen met bloed. Een gezonde bloeddruk heeft een bovenwaarde van 120 mmHg en een onderwaarde van 80 mmHg.
Verandering
Collega’s hebben in eerste instantie moeite met Korotkovs bewering dat de kloppende geluiden ontstaan in de armslagader, niet in het hart. Een maand later komt de chirurg daarom met een dierproef op de proppen die overtuigend zijn gelijk bewijst.
Korotkov promoveert uiteindelijk in 1910. De hoogleraren die de dissertatie beoordelen zijn uiterst lovend over de wetenschappelijke resultaten die hij presenteert en stellen dat zijn werk een radicale verandering betekent voor de diagnose van aandoeningen aan hart en bloedvaten.
Na de Oktoberrevolutie (1917) wordt Korotkov geneesheer-directeur van het Metchnikovziekenhuis in Petrograd, zoals St.-Petersburg toen heette. Hij overlijdt op 46-jarige leeftijd, vermoedelijk aan tuberculose.
Naam: Nikolai Sergeievich Korotkov
Geboortedatum: 13 februari 1874
Sterfdatum: 14 maart 1920
Nationaliteit: Russisch
Vernoeming: Korotkovtonen
