’s Ochtends ontbijten op een terras, ergens in het centrum van Darwin. Dat is een van de prettige dingen die je in het verre Australië kunt meemaken. Terwijl de zon bezig is aan een snelle opgang, schetteren kaketoes en andere papegaaiensoorten vanuit de bomen rondom. Darwin, helemaal in het noorden van het Australische continent, ligt dichter bij Indonesië dan bij de Australische hoofdstad Canberra in het uiterste zuiden, en dat merk je aan de multiculturele sfeer.
Die sfeer wordt nog eens versterkt door de vele toeristen die de stad aandoen, waaronder nogal wat backpackers, rugzaktoeristen: jongelui die er met een rugzak op uit trekken om voor een jaar of korter in het buitenland rond te reizen, al of niet de kost verdienend bij tijdelijke werkgevers onderweg.
In Darwin blijken er verrassend veel van Nederlandse afkomst. Op het genoemde terrasje bedient een meisje dat haar Engels met een opvallend Nederlands accent uitspreekt. Dat wil zeggen: te korte klinkers en veel te harde medeklinkers. ”Short” klinkt bij haar echt als ”sjôrt”. Na het (verbaal) uitwisselen van de „sausages”, de „orange juice” en „sandwiches”, volgt een mondelinge ontmaskering. In het Nederlands wordt haar om de rekening gevraagd. Er verschijnt een brede glimlach op het gezicht. Inderdaad, een landgenote uit Utrecht die hier wat moet bijverdienen.
Smalle beurs
Het Melaleucahostel aan Mitchellstreet is een van de vele hostels waar backpackers met een smalle beurs kunnen overnachten. Mitchellstreet is voor de jongeren een uitgelezen plek om onderdak te vinden. Hostels met de meest zotte namen als ”Globetrotters Lodge” of ”Frogshollow Backpackers” dingen er schouder aan schouder om hun gunst. Melaleuca biedt, net als de meeste andere hostels, een gemeenschappelijke keuken, waar je je eigen kostje kunt brouwen. En slaapzaaltjes waar je met z’n allen in kunt. Maar of er ook geslapen wordt? Tot diep in de nacht is het in Melaleuca een komen en gaan van jongelui, die een avondje stappen verkiezen boven een uitgeslapen ontwaken.
Het prikbord in de hal zit boordevol briefjes waarop om werk gevraagd wordt, of juist baantjes worden aangeboden. Ook hangen er verfomfaaide papiertjes waarop iemand om een lift vraagt. Een kleine greep uit die papieren kakofonie aan de muur. ”Looking for a Job? Dishwasher, or waiter? Call us”. ”Long term work (3 to 6 months, 17 dollar per hour)”. ”Undercover-work”. Bij de laatste kreet blijkt het niet om een of ander baantje als detective te gaan, maar om werk dat „not weather affected” is. En dan deze: ”Easy Money? Potwasher to wash dishes in local cafe, from 9 am to 12.39 pm; Cash in hand”. Of deze: ”Carwasher required. This is a female gender position. Kerry’s used cars, Stuart Park”.
En dan hangen er nog de nodige noodkreten van backpackers zelf. Zoals: ”Lift wanted! German girl wants to catch a lift to Alice Springs”. Een andere potentiële lifter wil niet in ieder autootje meerijden: ”4WD lift wanted”, heeft hij op zijn briefje gezet. Minder eisen heeft deze gast: ”Camera!? I have lost my camera yesterday. Please, if anyone has seen it… It’s all my memories”.
Volgens gegevens van het Australische ministerie voor Immigratie bezochten vorig jaar ruim 3000 Nederlanders als zogenaamde ”Temporary Residents” Australië. Onder deze categorie vallen vooral (maar niet uitsluitend) de ”Working Holiday Makers”, de werkende rugzaktoeristen. Dat zijn er wel eens meer geweest, weet Anouk Peeters van de reisorganisatie Travel Active in Venray. Travel Active verzorgt al zo’n zeventien jaar backpackervakanties voor jongeren, volgens het Work and Travelprincipe: tijdens de vakantie werken de jongeren bij een plaatselijk bedrijf om de kosten van de vakantie te kunnen betalen.
tussenkop (u16(Ingehaald door Canada
Ook al helpt Travel Active nog ieder jaar „enkele honderden” jongeren aan een geslaagde werkvakantie in Australië, toch is volgens Peeters Australië qua populariteit als backpackerland ingehaald door landen als Canada en Nieuw Zeeland - althans voor Nederlanders. Diverse andere landen, zoals Duitsland en Denemarken, staan nog maar aan het begin van hun rugzakrelatie met Australië. Wat daarbij meespeelt is dat Nederland al veel eerder het recht op Australische WHV’s kreeg: Working Holiday Visa, die backpackers een jaar lang het recht geven om in Australië te werken.
Tot voor kort was het krijgen van zo’n visum een ”once in a lifetime opportunity”, eenmalig dus, maar dat is veranderd. „Wie kan aantonen dat hij of zij drie maanden legaal in de fruitteelt heeft gewerkt, heeft recht op een tweede visumaanvraag.” Legaal wil onder meer zeggen dat de werkgever alle wettelijke afdrachten netjes heeft voldaan, iets waar nog al eens de hand mee wordt gelicht, zeker als een bedrijf aankondigt dat er ”cash in hand” wordt betaald.
Behalve bij het regelen van zo’n visum, helpt Travel Active bij het aanschaffen van een vliegticket -eentje die zonder kosten flexibel is te gebruiken-, en bij tal van andere rompslomp die een backpacker op zich af ziet komen, zoals het openen van een Australisch bankrekeningnummer. Via het kantoor in Sydney worden jongeren ook geholpen bij het vinden van werk. „Men heeft daar een uitgebreide database met baantjes die vrijkomen, inclusief gegevens over wanneer en waar ze beschikbaar zijn, en dat alles is op elk moment door de jongeren via internet te bekijken.”
Voor lang niet iedereen verloopt zo’n backpackervakantie even gladjes, weet Marieke Rovers, die als programmamanager werkt bij de afdeling Work and Travel Australië. „Jongeren zijn vaak te kritisch bij het aannemen van werk. Ze denken dat ze ook in Australië wel werk zullen krijgen dat past bij het niveau van hun opleiding, en slaan daarom te lang andere vakantiebaantjes af. Het komt dan wel eens voor dat ze in financiële problemen komen.”
Worden de jongeren niet genadeloos uitgebuit zodra ze al of niet platzak aankloppen bij een Australische boer? Rovers denkt dat vooral agrariërs misbruik maken van backpackers. „Ik hoor wel eens verhalen dat boeren hen keihard laten werken in de hitte op het land, en ook nog eens voor weinig geld.” Rovers voegt eraan toe dat wie met een organisatie op pad gaat, doorgaans meer keuze heeft dan alleen fruitplukken bij een boer.
Voor meer informatie over werkvakanties in onder meer Australië: www. travelactive.nl.
