Wat kunstenaars doen met de werkelijkheid

Driestar Educatief, de vereniging Kunstenaars op Reformatorisch Fundament (KORF) en het Reformatorisch Dagblad houden op zaterdag 6 februari de studiedag ”Ja tegen kunst”.

Het programma is vooral praktisch en beeldend. Deelnemers maken kennis met kunst, leren oefenen in het omgaan met beelden en metaforen en ervaren met welke dilemma’s een kunstenaar te maken kan krijgen.

Tijdens het ochtendgedeelte staat de kunstenaar Piet Mondriaan centraal. Jan den Ouden licht op een beeldende manier diens werkwijze toe. Daarnaast treedt kunstenaar Henk Pietersma op en exposeren leden van KORF.

’s Middags zijn er zes praktische workshops rond het thema ”Vormen en vervormen”, onder meer over fotografie, werken met was en schilderen. Het gemaakte werk wordt beoordeeld door een jury, die een prijs toekent aan het beste kunstwerk.

Op deze pagina leggen de zes workshopleiders alvast uit wat zij als kunstenaars met de werkelijkheid om hen heen doen.

De bijeenkomst heeft plaats op zaterdag 6 februari van 10.00 tot 16.00 uur in het gebouw van Driestar Educatief, Burgemeester Jamessingel 2 te Gouda. Kosten, inclusief maaltijd: € 27,50; studenten betalen € 20.Meer informatie en aanmelding via driestar-educatief.nl/jategenkunst.

Liesbeth Goudzwaard, uit Middelburg, werkt onder de kunstenaarsnaam Sela©, werd in 2009 bekend met de Calvijn-glossy.
„In ”Het onbekende meesterwerk” schrijft Honoré Balzac (1799-1850): „Men moet de natuur niet nabootsen, maar haar zien uit te drukken.” Dit vertolkt waar het mij in de kunst om gaat. Het uitdrukken geef ik op een conceptuele manier vorm. Dat betekent dat ik een gelaagdheid probeer aan te brengen, niet alleen in het beeld, maar ook in de vorm of de drager, of nog eerder, in het idee waar alles mee begint. Ik spreek de taal van de kunst graag, maar of dat altijd kunst oplevert weet ik niet, postmodern als ik ben. Werk máken is in ieder geval een noodzaak.”

Tijs Huisman uit Stolwijk, kunstenaar en docent handvaardigheid.
„Het bronzen kastje op de voorpagina van dit katern kan je uitdagen tot het stellen van vragen als: waarvoor dient het, is het oud, van wie is het. Misschien kun je er een karakter aan toekennen zoals bedremmeld of verdrietig of geheimzinnig. Is het eigenlijk wel een kastje?

Dat zijn de vragen die je kunt stellen als het kastje er daadwerkelijk staat, niet als het maakproces nog gaande is, want dan kan het nog veel kanten op gaan met de vorm en ook met de betekenis. Het is een zoektocht naar iets wat er nog niet is. Spannend, maar ‘opeens’ is-tie er dan toch! Je zou ook kunnen zeggen dat je hem dan ”gevonden” hebt… Er is een andere, intrigerende werkelijkheid ontstaan. Het is aan de beschouwer om er eventueel een persoonlijke betekenis aan toe te voegen. Het zal dan blijken dat de meningen over een beeldend werkstuk net zo gevarieerd en divers zijn zoals het ervaren van de werkelijkheid dat is.”

Jan den Ouden uit Maartensdijk, kunstenaar, grafisch ontwerper en docent tekenen.
„Bij ons in de kamer hangt al een jaar of drie een portret van een meisje met een hele lange hals. Er is vrijwel niemand die het opvalt. Een kunstenaar probeert niet een soort ”foto in verf” te maken om de werkelijkheid zo goed mogelijk na te bootsen. Het gaat om de zeggingskracht van het beeld. Als het aanpassen van elementen uit de werkelijkheid daaraan bijdraagt, dan schroom ik niet die te veranderen. Het afgebeelde meisje met de lange hals oogt er kwetsbaarder door. Het spreekt voor zich dat ik bij het ontwerpen van beelden voor ramen met een glasapplicatie of voor een wandreliëf, gebruikmaak van een zekere stilering van de werkelijkheid.”

Henk Pietersma uit Leeuwarden, kunstenaar en maker van de NBV-omslag.
„Wat doet de kunstenaar met de werkelijkheid? Deze vraag kan niet los gezien worden van de vraag: „Wat doet de werkelijkheid met de kunstenaar?” De werkelijkheid als eenduidig gegeven bestaat niet. Dat weten we vanuit de kunstgeschiedenis. De kunstenaar kan de werkelijkheid kopiëren, idealiseren, analyseren, fragmenteren, banaliseren, schofferen enz. Zelfs ontkennen en naast zich neerleggen. Kan de kunstenaar de werkelijkheid beïnvloeden? Ja, want wat erin komt, komt er ook weer uit… Hij maakt een keuze: laat hij zich leiden door de wereldgeesten of door de Heilige Geest? Ik heb daarin gekozen. Ik wil me laten leiden door Gods Geest. Vandaar mijn project, waarbij ik alle 150 Psalmen verbeeld.”

Kees Berends uit Elspeet, fotograaf.
„Alles om mij heen, wat voor de ”werkelijkheid” doorgaat, neem ik zintuiglijk waar. Vervolgens vormt mijn onderbewustzijn langzaam beelden. Op een gegeven moment pak ik mijn camera en probeer ik al fotograferend in mijn eigen omgeving me van dit proces bewust te worden. Zo ontstaan beelden, waarbij hoofdzakelijk het gevoelsmatige overblijft. Het is niet belangrijk wat je ziet, maar wat de beelden bij de beschouwer oproepen. En ten slotte komt dat eruit wat ik wil laten zien. Het verbaast me soms in welke vorm. Het was ongrijpbaar, maar het staat nu toch vast in een beeld. Dit vormt dan weer een ”werkelijkheid”.”

Winnie Verbeek uit Gouda, kunstenaar en docent beeldende vorming.
„Wat doet een kunstenaar met de werkelijkheid? Voor mij is het precies andersom; de werkelijkheid doet wat met mij. Er is zo veel te zien en te beleven aan het gewone, het alledaagse dat om ons heen te vinden is. We denken de stam van de boom bruin te zijn, maar als we echt kijken, verbazen we ons over wel zeven prachtige schakeringen groen. We denken dat water blauw is en de lucht elke dag hetzelfde – totdat je ogen opengaan en je iedere dag opnieuw machtige schilderijen ziet in water en wolken. De werkelijkheid boeit, verbaast, overweldigt – dat is wat je ook anderen wilt laten zien.”

Programma

10.00 uur Opening door Rens Rottier, directeur Driestar Educatief
10.15 uur Presentatie kunstenaar Jan den Ouden over Mondriaan
10.30 uur Forum met enkele kunstenaars
10.45 uur Pauze met bezichtiging KORF-kunstwerken
11.15 uur Presentatie kunstenaar Henk Pietersma
11.30 uur Gelegenheid vragen te stellen
11.45 uur Korte introductie van de workshops en toelichting op de wedstrijd
12.00 uur Maaltijd en bezichtiging KORF-kunstwerken
13.00 uur Workshops
15.30 uur Pauze
15.45 uur Prijsuitreiking
15.55 uur Afsluiting