Japanse economie lijdt onder grieppaniek

KOBE – De reactie op de Mexicaanse griep afgelopen week heeft Japan al 74,4 miljard yen (561 miljoen euro) gekost, aldus experts. De angst voor de Mexicaanse griep hield afgelopen week miljoenen Japanners binnen in de regio rond de steden Kobe en Osaka. Circa 1 miljoen toeristen hebben hun reis naar de regio geannuleerd.

Zelfs een vereniging van artsen annuleerde een driedaagse conferentie die vrijdag in Kobe zou beginnen. Zo’n 12.000 medici zouden hieraan deelnemen.

Afgelopen weekeinde was het bijna spookhuisachtig in de Japanse sneltreinen tussen Osaka en Tokio. In sommige treinstellen zaten misschien vijf mensen. Gewoonlijk zijn het er rond de honderd.

In de Chinese wijk van Kobe, een van de populairste toeristenattracties van de stad, is het op zaterdag –gewoonlijk een topdag– nota bene rustiger dan op een doordeweekse dag. Een groep jongeren trekt in leeuwenkostuum van winkel naar winkel. Onder enthousiast tromgeroffel doen ze voor elke winkel een spectaculaire dans die beëindigd wordt wanneer een speciale geluksenveloppe met geld wordt aangeboden. Als dank sluit de leeuw zijn kaken voor een paar seconden over de gever.

„De dans vindt gewoonlijk maar een keer of twee per jaar plaats”, zegt een winkelbediende die net een enveloppe met 5000 yen aan het leeuwenteam heeft gegeven. „Dit is omdat de Mexicaanse griep de mensen weghoudt. De dans moet geluk brengen en toeristen aantrekken.”

Kobe kan zeker wat hulp gebruiken. De stad, die het net als het dichtbij gelegen Kyoto moet hebben van het toerisme, is nog altijd niet volledig hersteld van de klappen van de aardbeving van 1995 en de economische crisis van de jaren negentig. Sinds vorig jaar worstelt het tevens met de zwaarste recessie sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog.

„Als de huidige situatie een maand voortduurt, gaat ons bedrijf over de kop”, zegt Takashi Hara, een 42-jarige restaurantmanager. „Het is vandaag een beetje beter, maar afgelopen week kwam er niemand. Kijk om je heen, de straten zijn leeg. We hebben onze zaak zelfs drie dagen gesloten.”

Drie jonge vrouwen met kapjes voor hun mond tonen hun verrassing over de lege straten. „We komen hier vaker, maar we hebben het nog nooit zo stil gezien.” Ze dragen de kapjes niet uit angst, maar in opdracht van hun bedrijf. „Onze baas zei ons ook dat we niet naar plekken mogen waar veel mensen samenkomen”, zegt een van hen. „Als hij erachter komt dat we hier zijn, wordt hij razend.”

„Het gemiddelde inkomen van de winkels hier is met 50 procent naar beneden gezakt”, zegt Eisei So, voorzitter van de winkelvereniging van de Chinese wijk. „Sommige ondernemers zagen hun omzet met 80 procent teruglopen.”

In Kobe draagt 80 procent van de bevolking die de straat op durft of moet een kapje voor het gezicht. „Ik verwacht dat het tot de zomer duurt voordat de toeristen terugkomen. Hopelijk is tegen de herfst de situatie weer normaal.”

Niet alleen het bedrijfsleven is getroffen. Ook het Rode Kruis heeft het moeilijk. „Onze bloeddonaties waren maandag 70 procent lager dan gewoonlijk”, zegt Jiro Chikanari, manager van de Rode Kruisafdeling in het belangrijkste winkelcentrum van Kobe. Het donatie­systeem in de gehele prefectuur –vergelijkbaar met een Nederlandse provincie– staat stil, legt hij uit. „We hebben twintig bussen die door de prefectuur rijden zodat mensen bloed kunnen geven. Al deze ritten zijn geannuleerd.” De enige reden waarom er geen bloedtekort is in ziekenhuizen is dat Rode Kruisafdelingen in de rest van het land helpen.

Een keten van speelgoedwinkels in Osaka ging vorige week door de grieppaniek met een schuld van 290 miljoen yen (2 miljoen euro) over de kop. Het bedrijf had winkels op vliegvelden, waar het aantal reizigers afgelopen week dramatisch afnam.

De epidemie groeit deze week veel langzamer, en heeft zich nauwelijks uitgebreid naar de rest van het land. Waarschijnlijk beperkt de schade zich tot de centrale regio van het land. Maar dat is nog altijd een gebied met meer inwoners dan Nederland.