28-04-2006 07:58
| W. G. Hulsman
Stolberg is nu het terrein van de toerist. En terecht. Het fotogenieke stadje in het Harzgebergte heeft verhalen te vertellen. Die beginnen op de Markt. Daar staat -voor het historische gemeentehuis- een monument voor Thomas Müntzer. De leider van de boerenopstand die de reformator Luther veel werk bezorgde, werd in Stolberg geboren. Weg met de adel, het land aan de boeren, was zijn devies. Luther dacht er iets anders over.
Over deze en andere delen van de geschiedenis van Stolberg en zijn bewoners is alles te vinden in het grootste vakwerkhuis van de stad: Alte Münze. Het oude muntgebouw is nu museum, al worden er nog steeds munten geslagen. Voor de toerist. Jaarlijks is er een speciale herinneringsmunt. Dit jaar staat de moeder van Willem van Oranje, Juliana van Stolberg erop. Het stadje viert immers het Julianajaar.
Oermoeder
Burgemeester J. Franke verwacht de komende maanden extra veel Nederlanders in zijn stadje dat ook onderdeel uitmaakt van de Oranjeroute. Die route voert langs 27 plaatsen in Nederland en Duitsland waar sporen van de Nederlandse koninklijke familie te vinden zijn. „Het is mooi de geboortegrond van jullie oermoeder te zien. Het kasteel, de kerk. We hopen later dit jaar ook een Julianamonument omringd door Julianarozen te kunnen onthullen. Misschien dat daar wel iemand van de Nederlandse koninklijke familie bij is.”
Franke ontvangt in september een grote groep Nederlanders tijdens een groot feest. De Nederlanders zullen dan Hollandse gewoonten en gerechten presenteren. Die dagen is het kasteel ook te bezichtigen. Dat kan anders alleen na goede afspraken via de toeristeninformatie.
Nederlanders die op weg gaan naar Stolberg moeten er overigens rekening mee houden dat de snelweg van Kassel naar het oosten, richting Halle -Autobahn 38- nog lang niet klaar is. Op sommige landkaarten is de weg al getekend, maar voorlopig is het nog een hele tijd slingeren over 50, 80 en 100 kilometerwegen. Tijdrovend.
Josephkruis
Bezoekers aan Stolberg moeten zeker doen wat Luther deed: een van de bergen bij de stad beklimmen. De klimtocht is het waard, want vanaf het bankje bij de Lutherbeuk is Stolberg op zijn mooist. Links en rechts slingeren de smalle beekjes met erlangs de vele vakwerkhuizen. In het midden de Sint-Martinikerk, verder weg de poortgebouwen, in de verte het nieuwe zwembad. Erbovenuit steekt kasteel Stolberg - nu gesloten vanwege een grote restauratie. Luther zag in de vorm van het stadje en zijn gebouwen een vogel.
Klimmen is ook mogelijk 4 kilometer buiten Stolberg. Daar staat het Josephkruis, een 38 meter hoge uitzichttoren in de vorm van een enorm stalen dubbelkruis. Het is in 1896 bovenop de Auerberg gebouwd. Een mooie wandeltocht vanuit Stolberg voert erheen.
Het groene Harzgebergte leent zich sowieso erg voor lange wandeltochten. Rond Stolberg zijn routes van 2 tot 15 kilometer uitgezet. Ook noordelijker in de Harz zijn mooie wandelroutes: bij de hoogste berg van het gebied de Brocken en in de omgeving van het Rappbodestuwmeer.
Keizer
Meer sporen van de familie Van Stolberg zijn te vinden in het stadje Wernigerode, aan de noordkant van het Harzgebied. De graven Van Stolberg bezaten daar eeuwenlang het fraaie kasteel dat hoog boven de stad uittorent. Nu is het echter een museum, al ademt het nog wel de geest van de tijd dat de graven en later de vorsten Van Stolberg er zetelden.
Het kasteel houdt ook de herinnering aan Juliana levendig. In de hal hangen schilderijen van Juliana van Stolberg en haar ouders. Het zijn kopieën van de originele tekeningen.
Kasteel Wernigerode wordt nu vooral gepresenteerd als de woonplaats van Vorst Otto zu Stolberg-Wernigerode (1837-1896) die het tot vicekanselier van het Duitse rijk schopte en de rechterhand was van kanselier Otto van Bismarck. In die tijd kwam de Duitse keizer Wilhelm II er graag en veel. Menig bustebeeld, foto en schilderij laat dat zien.
Het kasteel bood een waardige ontvangstplaats voor hem. Vooral de grote feestzaal is imposant. „Hij is te huur”, meldt de gids, die veel spullen uit de collectie van de familie Van Stolberg kan laten zien. Omdat kasteel Stolberg in de steigers staat, zijn veel meubels naar Wernigerode overgebracht.
Jammer dat de familie Van Stolberg er zelf niet meer kan wonen. „Er zijn contacten, maar van teruggave is geen sprake.” Bovendien, wie kan al het onderhoud in deze tijd nog betalen?
Meer informatie: www.stadt-stolberg.de, www.harzinfo.de, www.schloss-wernigerode.de, www.wernigerode-tourismus.de; en Duits Verkeersbureau: 020-6978066, 0900-1091029 (folders), duitsland@d-z-t.com en www.duitsverkeersbureau.nl.
Smalspoor door de bossen
Een wandelaar in het Harzgebergte moet niet raar opkijken als hij opeens op een snuivende en fluitende stoomtrein van de Harzer Schmalspurbahnen stuit. Door de groene bossen van de Harz slingert een aantal mooie spoorlijntjes waar dagelijks historische locomotieven met passagierswagons rijden. De 25 stoomlocomotieven en de andere treinen doen tal van dorpjes aan en lenen zich goed als vervoermiddel voor wandelaars. Via de 130 kilometer smalspoor zijn ook wat grotere plaatsen als Wernigerode, Gernrode en Nordhausen Nord te bereiken. Ook enkele modernere treinen met een vaste dienstregeling maken gebruik van de lijn. De smalspoorbaan is er echter vooral om van de natuur te genieten. Een ontmoeting met wild is vanuit de trein niet uitgesloten.
Meer informatie: www.hsb-wr.de.
