11-11-2008 14:16
| gewijzigd 11-11-2008 16:06
| W. G. Hulsman
DEN HAAG - Bij het ter perse gaan van deze krant was het rapport van de commissie-Beel -onderdeel van het boek ”Juliana & Bernhard”- zelfs onder embargo nog niet beschikbaar. Uit het boek van Fasseur is wel het een en ander af te leiden over het rapport en de werkwijze van de commissie.
De commissie spreekt in juli 1956 met zeker 25 personen. Onder hen zijn koningin Juliana, prins Bernhard, prinses Wilhelmina en veel leden van de hofhouding. Tijdens de hoorzittingen klinken over en weer heftige verwijten. Vooral „de boze fee” Greet Hofmans moet het ontgelden. Zij zou de koningin „behekst” hebben, aldus mensen uit het kamp van de prins.
De koningin uit in haar gesprek met de commissie haar grieven over prins Bernhard. „Met de man van nu zou zij nooit getrouwd zijn. Er is iets loens en somber in deze Bernhard”, aldus het gespreksverslag. Zij noemt Bernhard „naïef.” Koningin Juliana leeft met het idee dat prins Bernhard haar leven opzettelijk tot „een hel” wil maken, zo zegt zij. Zij denkt dat de prins erop aanwerkt haar krankzinnig te laten verklaren.
Op de vraag of zij haar contacten met Hofmans wil verbreken, antwoordt de koningin: „Ik zou verloochenen hetgeen mij het heiligst is. Dit noem ik mijn loyaliteit tegenover God.”
Prinses Wilhelmina verklaart in haar gesprek met de commissie geheel achter haar dochter te staan en noemt prinses Armgard -de moeder van prins Bernhard- de schuld van alles. Hofmans heeft zij hoog staan, maar prins Bernhard heeft „een gespleten natuur”, zegt de voormalige koningin over haar eens door haar zo bewierookte schoonzoon.
Na de gesprekken gaat de commissie aan de slag. Zij doet onder meer onderzoek naar de gevolgen van een eventuele echtscheiding en de mogelijkheid om de koningin en haar man ieder een apart onderkomen te geven.
Het eindrapport gaat als eerste in op de contacten van prins Bernhard met de pers. De prins had niet over de affaire met journalisten moeten praten, stellen Beel en de zijnen.
In het tweede deel concludeert de commissie dat de koningin moet breken met Hofmans en haar vrienden. Bovendien moet ze haar vertrouwelingen aan het hof ontslaan. De rapporteurs benadrukken dat de prins en zijn vrouw de gezinsverhoudingen weer moeten normaliseren: geen ruzies meer.
De commissie stelt ook vast dat de prins zijn vrouw nooit van troon heeft willen stoten, zoals de koningin in haar gesprek met de commissie heeft gesuggereerd.
Met de presentatie van het rapport is de commissie er nog niet, want koningin Juliana is koppiger dan gedacht. De vorstin denkt dat zij voorlopig nog contact met Hofmans kan houden, maar de commissie heeft nadrukkelijk gezegd dat het over en uit is en dus moet de koningin -mede onder druk van de media- inbinden. „Juliana betreurde achteraf dat zij niet krachtiger had geprotesteerd tegen de bevindingen en aanbevelingen van de commissie”, zegt de onderzoeker.
Druk vanuit de regering en een hartenkreet van prins Bernhard moeten haar over de streep trekken. De prins doet op haar een beroep als staatshoofd, moeder en echtgenote in een brief die begint met „Lieve Lula.” Opvallend is de vriendelijke toonzetting van veel van Bernhards briefjes aan zijn vrouw.
