Aardgas troeft diesel af

Na 221.000 kilometer op aardgas gereden te hebben, is Erik Büthker dik tevreden over zijn Fiat Multipla. Büthker is directeur van Dutch4, een bedrijf dat sinds vijf jaar tankstations voor aardgas exploiteert in Nederland. Op dit moment zijn er nog niet meer dan vier in bedrijf. „Dat komt door de kip-en-eiproblematiek. Als er te weinig tankstations zijn, gaan mensen niet op aardgas rijden. En zonder afnemers begint een tankhouder niet aan de levering van een nieuwe brandstof.”

Qua rijden hoef je het niet te laten, aldus de directeur. Zijn Multipla is voorzien van gastanks die volledig in het chassis zijn verwerkt. Bagageruimte hoeft hij niet in te leveren. „Dat is het voordeel van een auto die af-fabriek geleverd wordt met een gasinstallatie. Ook is de motor aangepast aan de brandstof, waardoor hij minder storingsgevoelig is en een langere levensduur heeft dan wanneer je gas gaat rijden met een gewone benzinemotor. Wat vermogen betreft: 3 pk minder merk je echt niet.”

Aardgas, ook wel compressed natural gas (cng) genoemd, wordt per kilogram verkocht en kost 59 cent. De energie-inhoud van 1 kilo is te vergelijken met die van 1 liter diesel. Met voor 10 euro brandstof rijdt een diesel gemiddeld 166 kilometer, een benzineauto 82 en een wagen op lpg 194 kilometer. Met cng komt een auto het verst: 248 kilometer.

Verschillen
Lpg en cng zijn niet hetzelfde, hoewel het beide gasvormige brandstoffen zijn. Liquid petroleum gas, in de volksmond lpg, is een restproduct dat vrijkomt tijdens de bewerking van aardolie. Aardgas zit echter gewoon in de grond. Voordat het getankt kan worden, is het gas op druk gebracht tot ongeveer 200 atmosfeer of bar. Onder deze druk vloeit het de cilinders in, die in of onder de auto zijn aangebracht.

Wanneer het gaspedaal naar beneden gaat, zorgt een zogeheten reduceer voor een normale druk van het gas, te vergelijken met de druk van buitenlucht. Via een mengkamer -waar zuurstof zich met het gas mengt- stroomt het gas naar de verbrandingskamer, waar ontsteking plaatsvindt. Speciale magneetkleppen houden het gas op zijn plek als de motor niet functioneert.

Een fraai stukje techniek, maar hoeveel voordeel heeft het milieu ervan? Raymond Gense van TNO Automotive is er zeker van de cng een forse bijdrage kan leveren aan de vermindering van emissies in het wegvervoer, als er maar genoeg voertuigen mee rondrijden. „Kijk alleen maar naar de scheikundige formule. In gasvormige brandstoffen zitten vergeleken met benzine en diesel weinig koolstofatomen en veel waterstofatomen. Auto’s op lpg en cng stoten dus relatief weinig CO2 en veel water uit. Dat is pure winst.”

Methaan
Hetzelfde voordeel treedt op bij de vergelijking op het gebied van NOx en roet. Ook op dit punt troeft cng de hedendaagse diesel af. Maar is het wel eerlijk om aardgas met diesel te vergelijken? Gense vindt van wel. „Mensen die veel en zo economisch mogelijk willen rijden, komen uit bij een goedkope brandstof, zoals aardgas. Diezelfde mensen rijden nu vaak diesel. Daarom mag je aardgas best met diesel vergelijken, omdat het naast lpg een naaste concurrent is.”

Ten opzichte van lpg scoort aardgas iets gunstiger als het gaat om de uitstoot van broeikasgassen. Toch is dit voordeel minder groot dan je zou verwachten op basis van de koolstofinhoud, aldus Gense. „Dit komt omdat cng voor het overgrote deel uit het effectieve broeikasgas methaan bestaat. De huidige 3-wegkatalysators kunnen het kleine beetje onverbrande methaan dat in de uitlaat komt, niet goed afbreken. Maar dit weegt niet op tegen de voordelen -in vergelijking met diesel- op het vlak van lage concentratie NOx en de afwezigheid van deeltjesemissies.”

Dat aardgas een methaanbasis heeft, is voor Erik Büthker van Dutch4 een reden om extra positief te zijn. „Dit geeft ons de gelegenheid om straks gemakkelijk over te schakelen op biogas. Speciale vergistingmachines halen het methaan uit mest, afval en andere organische stoffen en het resultaat is biogas.”

Büthker gaat nog een stap verder door aardgas de brug te noemen naar waterstof. „Uit aardgas kun je makkelijk waterstof produceren. Andere manieren kosten veel energie, maar bij aardgas is dat niet zo. Daarom zijn we nu hard bezig om een aardgasnetwerk op te zetten in Nederland, zodat we straks makkelijk over kunnen stappen op waterstof.”

Vulstationnetje
Omdat het moeilijk is particulieren te bewegen op aardgas te gaan rijden, probeert Büthker bedrijven zo ver te krijgen hun wagenpark over te zetten op aardgas. De eerste plannen om in de drie noordelijke provincies een netwerk van tien tankstations op te zetten, liggen klaar. „Als er alleen in Leeuwarden een pomp staat, gaat niemand op aardgas rijden. Het wordt pas interessant als je van de ene naar de andere stad kunt en daar weer kunt tanken.”

En nodig zijn ze, die plekken om te tanken. Afhankelijk van de grootte van de tanks in de auto, is de actieradius beperkt. Met zijn Multipla rijdt Büthker zo’n 400 kilometer, maar een Volvo S60 bi-fuel komt met zijn 2,4 litermotor niet verder dan 200 kilometer. Overigens is een cng-auto nogal wat duurder dan een diesel- of benzinevariant. Een S60 bi-fuel cng kost zo’n 2000 euro meer dan een S60 diesel. Het verschil met de benzine-uitvoering is bijna 5000 euro. Veel Europese autofabrikanten hebben ondertussen een model dat ze met een cng-installatie kunnen leveren.

Subsidie van de overheid is belangrijk, vindt Büthker. „Toch ben je altijd goedkoper uit als je nu al op cng rijdt. En wat betreft de tankstations: ik heb thuis een eigen vulstationnetje. Als ik ’s avonds thuiskom, koppel ik de slang aan m’n auto, zet een kleine compressor aan en de volgende morgen is-ie vol. Snel is het niet en goedkoop ook niet, want je betaalt ecotaks over dit huisgas. Maar het kan wel. Gelukkig gaat tanken aan de pomp sneller.”